Iwona Madejska: rzetelność wyników wymaga spełnienia praktycznie wszystkich punktów normy 17025

Czy norma ISO/IEC 17025 rzeczywiście odpowiada na współczesne wyzwania związane z bezpieczeństwem środowiskowym? Jaką rolę w dobrej praktyce laboratoryjnej odgrywa analiza statystyczna? Podczas panelu eksperckiego w ramach IX Konferencji „Perspektywy rozwoju laboratoriów badawczych. Ochrona środowiska” o najczęstszych lukach w stosowaniu normy, znaczeniu metod statystycznych i rzetelności wyników badań mówiła Iwona Madejska, auditorka, certyfikowana trenerka oraz ekspertka w zakresie metod statystycznych i systemów zarządzania jakością.

Jednym z tematów poruszonych podczas dyskusji były luki w normie ISO/IEC 17025 i ich potencjalny wpływ na bezpieczeństwo środowiskowe. Jak podkreślała ekspertka, norma koncentruje się przede wszystkim na jakości wyniku z perspektywy klienta.

– Norma ISO 17025 jest „technokratyczna”, skoncentrowana na ważności i precyzji wyniku dla klienta, a nie na bezpośrednim wpływie działalności laboratoryjnej na środowisko. Nie mówi o analizie ryzyk środowiskowych generowanych przez laboratorium, jak np. zużycie odczynników czy metody – zwracała uwagę Iwona Madejska.

Ekspertka wskazała również obszary normy, które mogą budzić wątpliwości w aspekcie środowiskowym. To postępowanie z obiektami niespełniającymi wymagań, zasady stwierdzania zgodności z wymaganiami oraz kwestie związane z pobieraniem próbek.

– Nie określono jednoznacznie zasad postępowania w zakresie stwierdzania zgodności, co może prowadzić do fałszywych wniosków. Kluczowa pozostaje także reprezentatywność próbek, choć norma odwołuje się w tym zakresie do metodyk – podkreślała.

Zdaniem Madejskiej zniwelowanie tych braków powinno być zadaniem całego systemu akredytacyjnego oraz dokumentów uzupełniających funkcjonowanie laboratoriów.

Wynik musi być wiarygodny, użyteczny i rzetelny

W dalszej części panelu redaktorka laboratorium360.pl Małgorzata Ullmann zapytała ekspertkę, czy można dziś mówić o dobrej praktyce laboratoryjnej bez zaawansowanej analizy statystycznej.

Jak zaznaczyła Iwona Madejska, większość stosowanych w laboratoriach rozwiązań statystycznych nie należy do szczególnie skomplikowanych, jednak sama statystyka jest niezbędna w badaniach ilościowych.

– W ich przypadku bez narzędzi statystycznych nie da się mówić o dobrej praktyce laboratoryjnej. Na podstawie ważnych wyników podejmowane są decyzje prawne i finansowe, dlatego wynik musi być wiarygodny, użyteczny dla klienta i rzetelny – mówiła.

Ekspertka podkreślała, że właśnie rzetelność najlepiej pokazuje poziom funkcjonowania laboratorium i zgodność z zasadami dobrej praktyki laboratoryjnej.

– To oznacza konieczność zapewnienia spójności pomiarowej, prowadzenia walidacji i weryfikacji metod, potwierdzania ważności wyników oraz nadzoru nad wyposażeniem i personelem. W praktyce musimy spełnić niemal wszystkie wymagania normy 17025, aby mówić o rzetelności i dobrej praktyce laboratoryjnej – podsumowała.

Panel ekspercki dotyczący praktycznego spojrzenia na wyzwania środowiskowe w laboratorium obejrzysz tutaj. Wzięli w nim udział także: Tadeusz Gorewoda, Iwona Lasocka-Gomuła, Monika Partyka oraz Ewelina Siwek. Natomiast foto- i wideorelację z IX Konferencji „Perspektywy rozwoju laboratoriów badawczych. Ochrona środowiska” znajdziesz tutaj.

Czytaj także: Dane pod kontrolą. Jak zapewnić ich integralność w laboratorium?