Sejm uchwalił nowelizację ustawy o NCBR

Zmiany w trybie powoływania i kwalifikacji kadry kierowniczej m.in. NCBR, Sieci Łukasiewicz i instytutów badawczych zawiera nowelizacja pięciu ustaw, którą 21 listopada uchwalił Sejm.

Za uchwaleniem rządowej nowelizacji ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz niektórych innych ustaw głosowało 234 posłów. Przeciw było 202, nikt nie wstrzymał się od głosu. W głosowaniu przepadł wniosek PiS o odrzuceniu w całości projektu ustawy.

Nowelizacja wprowadza zmiany w trybie powoływania i funkcjonowania organów NCBR, NAWA Sieci Badawczej Łukasiewicz oraz instytutów badawczych. Dotyczą one m.in. składu organów zarządzających tymi podmiotami.

NCBR pod większym wpływem ministerstwa

Ustawa sprawi, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zyska większy wpływ na skład kierownictwa i rady NCBR. Nowelizacja zakłada, że dyrektora i zastępców dyrektora NCBR powoływać i odwoływać będzie minister. Obecnie zastępców dyrektora powołuje i odwołuje dyrektor NCBR. Maksymalna liczba zastępców dyrektora NCBR ma wzrosnąć z dwóch do trzech.

Zmienia się również sposób wyłaniania członków Rady NCBR. Minister ma zyskać możliwość bezpośredniego wyboru połowy członków rady spośród osób reprezentujących środowiska naukowe, gospodarcze i finansowe. Dodatkowo, jeśli zgłoszeni przez środowisko kandydaci na członków rady nie będą spełniać ustawowych warunków, minister może ich zastąpić swoimi kandydatami. Przepisy zakładają też, że minister zmieni skład Rady NCBR w ciągu 2 miesięcy od wejścia w życie ustawy.

Ustawa stawia też wymóg lustracyjny jako kryterium dostępu do stanowiska dyrektora instytutu badawczego. Od dnia wejścia w życie ustawy obecni dyrektorzy instytutów będą mieli 14 dni na złożenie oświadczenia lustracyjnego.

Ponadto projekt daje NCBR możliwość prowadzenia procedury konkursowej, naboru wniosków oraz ich oceny w języku angielskim.

Instytuty badawcze dla obronności państwa

W ustawie o instytutach badawczych przywraca się dla dyrektorów wymóg posiadania co najmniej stopnia naukowego doktora. Dyrektorzy w ciągu 14 dni od wejścia w życie ustawy mają też obowiązek złożenia oświadczenia lustracyjnego. Wprowadzono również minimalne wymagania dla zastępców dyrektora instytutu badawczego.

Dodatkowo nowela zakłada możliwość przyznania przez ministra nadzorującego dotacji podmiotowej na dofinansowanie bieżących kosztów działalności instytutu, zwłaszcza dla nowych instytutów (działających nie dłużej niż 3 lata, na okres do 5 lat) oraz dla pozostałych, znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej (na okres do 3 lat, na podstawie planu naprawczego).

Ustawa przewiduje też, że Rada Ministrów i MON mogą nałożyć na instytut badawczy dodatkowe zadania z zakresu administracji rządowej lub na potrzeby obronności państwa. W tym drugim przypadku mogą być to również zadania, które nie są wymienione w statucie instytutu.

W nowelizacji przewidziano również, że dyrektora NAWA będzie powoływał i odwoływał minister nauki, a nie, jak dotąd, premier na wniosek ministra.

Łukasiewicz i Zakłady Kórnickie

W ustawie o Sieci Badawczej Łukasiewicz wprowadza się zakaz działalności konkurencyjnej dla prezesa, wiceprezesów oraz dyrektorów instytutów sieci.

Ustawa daje też rządowi większe możliwości kontrolowania fundacji Zakłady Kórnickie. Nowe zapisy dotyczące składu Rady Kuratorów dają w niej przedstawicielom rządu (ministerstwom: nauki, rolnictwa i aktywów oraz wojewodzie wielkopolskiemu) większość głosów.

Ustawą zajmie się teraz Senat. Ma ona wejść w życie po 14 dniach od jej ogłoszenia.

Źródło: naukawpolsce.pl/it/abu/agt

Czytaj także: Wiceminister Gzik: mamy dodatkowe 60 mln zł na aparaturę naukowo-badawczą