Otwarto Centrum Technologii Wytwarzania API

Sieć Badawcza Łukasiewicz − Instytut Chemii Przemysłowej uruchomiła w Warszawie Centrum Technologii Wytwarzania API, które łączy badania nad substancjami czynnymi leków z ich produkcją. − Istotą projektu, który realizujemy z KPO, jest bezpieczeństwo. Bezpieczeństwo lekowe i farmaceutyczne jest jednym z tych elementów, które mają kluczowe znaczenie dla Polaków − powiedział dr Hubert Cichocki, prezes sieci Łukasiewicz.

Warszawskie Centrum Technologii Wytwarzania API (CeTeAPI) − współfinansowane ze środków Krajowego Plan Odbudowy − ma zmniejszyć zależność Europy od azjatyckich dostawców kluczowych składników farmaceutycznych. CeTeAPI mieści się na terenie Kampusu Mościcki w Warszawie. W ramach projektu powstaje także Centrum Rozwoju Produktów Farmaceutycznych (CeProFarm), które razem z nowo otwartą jednostką tworzą pełny łańcuch technologiczny − od syntezy substancji czynnej po gotowy produkt leczniczy.

Znaczenie inwestycji podkreślił dr Hubert Cichocki, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz, wskazując, że projekt wpisuje się w strategiczne cele państwa.

− Istota tego projektu, który realizujemy z KPO, to jest właśnie bezpieczeństwo, ponieważ bezpieczeństwo lekowe i farmaceutyczne jest jednym z tych elementów, które mają znaczenie kluczowe − powiedział.

Dr Cichocki dodał, że cała Sieć Badawcza Łukasiewicz przesuwa akcenty swojej działalności w stronę technologii o znaczeniu strategicznym.

− Z 12,5% projektów dotyczących bezpieczeństwa i technologii podwójnego zastosowania doszliśmy do blisko 70% takich projektów w roku 2026 − poinformował.

CeTeAPI zmniejszy naszą zależność od dostaw kluczowych składników farmaceutycznych z Azji

Problem uzależnienia Europy od importu substancji czynnych pogłębia się od dwóch dekad. Jeszcze w 2000 r. Europa odpowiadała za 42% światowej produkcji API, natomiast dziś − za niespełna 10%. Ponad 60% substancji czynnych stosowanych w europejskich lekach pochodzi z Chin i Indii. Kryzysy ostatnich lat − pandemia, wojna w Ukrainie i napięcia geopolityczne − unaoczniły ryzyko przerwania dostaw. W odpowiedzi Komisja Europejska ogłosiła w 2025 r. projekt Critical Medicines Act, którego celem jest odbudowa zdolności produkcyjnych kontynentu.

− W ciągu dwóch dekad europejski przemysł farmaceutyczny utracił zdolność do samodzielnego wytwarzania tego, co jest sercem każdego leku − substancji aktywnej API − przekazała dr inż. Ewa Śmigiera, dyrektor Łukasiewicz − IChP.

Jak dodała, Polska ma rozwinięty sektor wytwórców leków gotowych, ale producentów API jest w kraju zaledwie 33, przy 180 we Włoszech i 147 we Francji.

− Nasz Instytut, mimo że jest jednostką badawczo-naukową, należy do największych krajowych wytwórców API i jest drugim w Polsce pod względem skali − podkreśliła dr Śmigiera.

Skrócenie dystansu między badaniami a produkcją

Nowo otwarte centrum łączy laboratoria syntezy z instalacjami pilotażowymi i zapleczem produkcyjnym w standardzie GMP. Dzięki temu cały proces − od projektu cząsteczki po technologię gotową do wdrożenia przemysłowego − może odbywać się w jednej lokalizacji. CeTeAPI będzie działać w dwóch modelach: rozwijać własne API krytyczne dla bezpieczeństwa lekowego oraz prowadzić projekty kontraktowe dla firm farmaceutycznych.

− Nie sprzęt jest najważniejszy, ale to, że skracamy dystans między etapem badawczym a produkcyjnym. Prowadzimy prace od pierwszej syntezy, przez skalowanie, aż po produkt w standardzie GMP. To rzadkość nie tylko w Polsce, ale również w Europie − powiedziała dr Ewa Śmigiera.

Otwarcie CeTeAPI zbiegło się z 110-leciem Instytutu Chemii Przemysłowej, założonego w 1916 r. przez późniejszego prezydenta RP Ignacego Mościckiego.

− Mościcki rozumiał jedną rzecz, która jest aktualna do dziś: nauka ma sens wtedy, gdy zmienia rzeczywistość. Kampus Mościcki jest realizacją tej filozofii w XXI wieku − zaznaczyła dyrektor instytutu.

Źródło: PAP MediaRoom

Czytaj także: Most nad „Doliną Śmierci”. Z wizytą w Kampusie Mościcki Łukasiewicz – IChP