Nagroda Polskiej Akademii Nauk dla prof. Agnieszki Chacińskiej

Prof. Agnieszka Chacińska, biolożka molekularna i dyrektorka Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych PAN, została pierwszą laureatką Nagrody Polskiej Akademii Nauk, przyznawanej za wybitne osiągnięcia naukowe. Naukowczyni otrzyma 400 tys. zł.

Według PAN prof. Agnieszka Chacińska jest jedną z czołowych badaczek w dziedzinie proteomiki mitochondrialnej, a jednocześnie niezwykle skuteczną organizatorką badań naukowych. Obecnie jest także jedną z nielicznych osób pracujących w Polsce, których osiągnięcia badawcze mogłyby zostać wzięte pod rozwagę przez Komitet Noblowski i być rozpatrywane w kontekście Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny lub chemii.

Jak podkreślono w przesłanym PAP uzasadnieniu przyznania nagrody, badania laureatki i związane z nimi odkrycia dotyczą uniwersalnych dla wszystkich komórek eukariotycznych procesów warunkujących powstawanie i właściwe działanie mitochondriów. Największą zaletą ocenianych osiągnięć jest fakt, iż odnoszą się one zarówno do niezwykle obszernej grupy organizmów, w tym człowieka, jak i do zjawisk, które uznać można za fundamentalne dla funkcjonowania życia na Ziemi.

„Fenomen odkryć naukowych prof. Agnieszki Chacińskiej polega na tym, że ujawniły i wyjaśniły fundamentalne mechanizmy funkcjonowania komórki, zwłaszcza procesy transportu i kontroli jakości białek mitochondrialnych, zmieniając dotychczasowe modele biologii komórki” – czytamy.

PAN podkreśliła też, że badania laureatki wykazały, że mitochondria działają w ścisłym powiązaniu z innymi systemami komórkowymi – w szczególności z proteasomem – co pozwoliło opisać nowe mechanizmy reagowania komórki na stres i uszkodzenia białek. Odkrycia te mają znaczenie nie tylko poznawcze, lecz także aplikacyjne, gdyż otwierają nowe perspektywy w badaniach nad chorobami mitochondrialnymi i neurodegeneracyjnymi.

O laureatce

Agnieszka Chacińska, jak można przeczytać w jej biogramie na stronie PAN, to biolożka molekularna, profesorka nauk biologicznych, dyrektorka IMol PAN, członkini korespondentka PAN. Interesuje się biochemią komórek oraz molekularnymi aspektami biologii komórki, w szczególności biogenezą, transportem i degradacją białek mitochondrialnych oraz ich nieprawidłowym funkcjonowaniem prowadzącym do patologii. Jej badania koncentrują się na związkach między transportem białek mitochondrialnych a homeostazą białek komórkowych. Jest członkinią Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej, Academia Europea, Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina. Prowadzi badania w obszarze biologii molekularnej komórki, w szczególności dotyczące biogenezy mitochondriów.

Ustanowiona w ubiegłym roku Nagroda Polskiej Akademii Nauk jest przyznawana za wybitne osiągnięcia naukowe, uzyskane na podstawie badań prowadzonych w Polsce, które powinny charakteryzować się potencjałem dalszego rozwoju oraz perspektywą zdobycia najbardziej prestiżowych wyróżnień naukowych na świecie.

Wręczenie nagrody odbędzie się 24 czerwca podczas gali w trakcie Zgromadzenia Ogólnego z okazji 75-lecia PAN.

Źródło: naukawpolsce.pl/akp/agt

Czytaj także: Gala Nauki Polskiej z nagrodami ministra